De troonrede van koning Willem-Alexander klinkt dinsdag anders dan we gewend zijn. Het kabinet-Jetten heeft namelijk besloten om de traditionele opzet flink te veranderen. Dat meldt het AD.
Normaal gesproken komt tijdens de troonrede een lange lijst met plannen voorbij. Bijna ieder ministerie krijgt even aandacht. Dit jaar wordt dat anders.
De koning krijgt een meer doorlopend verhaal voor zich. Daarin draait het vooral om de plannen en ambities van het kabinet voor de komende jaren.
Geen lange boodschappenlijst meer
Premier Rob Jetten wilde volgens Haagse bronnen af van de bekende opsomming van maatregelen.
Die aanpak was misschien compleet, maar volgens het kabinet niet altijd even prettig om naar te luisteren. Daarom wordt de troonrede dit jaar meer één verhaal, met een duidelijke lijn en meer aandacht voor de toekomst.
Het is de eerste Prinsjesdag van het kabinet-Jetten en dus wordt meteen een oude traditie aangepast.
De tekst wordt overigens niet door koning Willem-Alexander zelf geschreven. Dat gebeurt onder leiding van Jan Walravens, de vaste speechschrijver van de premier. Volgens ingewijden heeft hij dit jaar van het schrijfproces ‘genoten’.
Minder invloed
In eerdere jaren werd er achter de schermen vaak ontzettend lang over de troonrede onderhandeld.
Ministers wilden graag dat de plannen van hun eigen ministerie in de toespraak terechtkwamen. Daardoor groeide de troonrede regelmatig uit tot een lange opsomming van onderwerpen.
Dit jaar kregen de ministers veel minder ruimte om zich met de tekst te bemoeien die de koning zal gaan voorlezen.
Het besluit om het anders te doen werd afgelopen zomer genomen tijdens een bijeenkomst in het Catshuis.
Half augustus kwam het kabinet daar na de vakantie weer bij elkaar. Toen werd afgesproken dat de troonrede dit jaar een ‘breed gedragen verhaal’ moest worden.
👑 Morgen is het Prinsjesdag. Vandaag zijn de laatste voorbereidingen in de Koninklijke Schouwburg: de troon wordt geplaatst en de bloemen worden geschikt.https://t.co/Yinz7TVZin pic.twitter.com/tL6EekcHxu
— Koninklijk Huis (@koninklijkhuis) September 14, 2026
Tekst al gelezen
De ministers weten inmiddels wat koning Willem-Alexander dinsdag gaat zeggen. Zij hebben de troonrede tijdens een recente ministerraad al mogen lezen.
Normaal gesproken kunnen ministers daarna nog met allerlei opmerkingen en voorstellen komen. Dit keer was daar amper ruimte voor. De boodschap was duidelijk: de nieuwe opzet stond grotendeels vast.
Of koning Willem-Alexander zelf blij is met deze verandering, is niet bekend. Hij is wel over de nieuwe aanpak geïnformeerd.
De koning spreekt tijdens Prinsjesdag namelijk niet namens zichzelf. Hij leest de boodschap van de regering voor.
Kabinet heeft geen meerderheid
De bijzondere troonrede komt op een belangrijk moment. Het kabinet-Jetten heeft 66 van de 150 zetels in de Tweede Kamer. Daarmee heeft het kabinet geen meerderheid.
Jetten wilde voor Prinsjesdag eigenlijk brede steun vinden voor zijn plannen. Dat is niet gelukt. Binnen de coalitie werd tot kort voor de deadline nog onderhandeld over de begroting.
Daardoor bleef er uiteindelijk onvoldoende tijd over om steun bij andere partijen in de Tweede Kamer te zoeken.
Er werd daarom verwacht dat de troonrede dit jaar misschien weinig concrete plannen zou bevatten. Jetten sprak dat eerder deze maand tegen.
Volgens hem staat de troonrede juist ‘vol met de ambities voor de komende jaren’. „En ook de manier waarop we dat willen doen, namelijk samen met de rest van Nederland.”
Dinsdag wordt duidelijk hoe die nieuwe aanpak in de praktijk klinkt wanneer koning Willem-Alexander de troonrede voorleest.
Tevreden over het artikel? Maak kennis met de auteur.
Hoi. Ik ben Mischa Petersen, altijd nieuwsgierig en vol vragen. Als onderzoeksjournalist duik ik diep in elk verhaal, op zoek naar de naakte waarheid. Dit artikel? Een klein stukje van mijn wereld, recht uit het hart.
