Martin Gaus (82) op het randje van de dood: ‘Het is mooi geweest’

Martin Gaus is inmiddels 82 jaar en merkt dat zijn lichaam hem steeds vaker in de steek laat. De bekende dierendeskundige heeft de afgelopen jaren flink wat gezondheidsproblemen gehad. Dat schrijft De Telegraaf.

Toch kijkt hij met een goed gevoel terug op zijn leven. Waar hij vooral bang voor is? Niet voor zijn eigen dood, maar voor het verliezen van zijn vrouw Hellie. „Mijn grootste angst is niet mijn eigen dood, maar dat Hellie wegvalt.”

Lichaam heeft het zwaar

Martin heeft op medisch gebied veel meegemaakt. Hij kreeg een donornier, heeft een lekkende hartklep en de ziekte van Parkinson. Ook kampte hij met darmproblemen, kreeg hij een herseninfarct en had hij ernstige bloedarmoede.

In gesprek met Privé vertelt hij openhartig hoe het nu met hem gaat. Jarenlang was Martin een bekend gezicht op televisie. Met programma’s als Dierenmanieren, Natte neuzen en Dierenmanieren op reis leerde hij veel Nederlanders anders naar hun huisdieren kijken.

Tegenwoordig doet hij het een stuk rustiger aan. „Mijn leven was gevuld met succes en teleurstelling, met applaus en afwijzing, met liefde en verlies. En toch blijft er onder alles een zekere dankbaarheid liggen: voor wat er wél was, voor wat ik heb kunnen betekenen, voor de dieren en mensen die mijn pad kruisten.”

‘Het hele chassis zakt langzaam in elkaar’

Martin is flink afgevallen. Vooral zijn spiermassa neemt af. „Het is een proces van ouder worden. Ik noem mezelf ’een afvaller bij het leven’. Ik ben van 78 kilo naar 67 kilo gegaan, en dat zijn vooral spieren die verdwijnen. Het hele chassis zakt langzaam in elkaar. Dat klinkt misschien hard, maar het hoort bij het leven en dat vind ik eigenlijk een troostrijke gedachte.”

Ook zijn andere gezondheidsproblemen hebben veel invloed. „Ik heb parkinson, rugpijn, speekselvorming, een geschiedenis met bloedarmoede en darmproblemen. Bovendien heb ik een donornier die ik moet koesteren. Anderhalf jaar geleden had ik een hemoglobinegehalte van 2,5. Ik heb twaalf liter vers bloed gehad. Maar ik ben niet ontevreden. Ik heb een fantastisch en druk leven gehad.”

Martin kijkt dan ook vooral terug op wat hij allemaal wél heeft kunnen doen. „Ik heb mezelf uitgewoond, maar het was leuk. Ik heb gewerkt, gebouwd, liefgehad, fouten gemaakt en doorgezet. Dan mag je op een gegeven moment ook accepteren dat het lichaam niet meer meekomt. Sowieso zit ik op het randje van de dood.”

Parkinson

Ook de ziekte van Parkinson laat zich steeds meer voelen. Volgens Martin gaat dat stap voor stap.

„De ziekte is geen vijand die je in één klap verslaat; het is een sluipende tegenstander die elke dag iets kleins afpakt. Het beïnvloedt mijn spraak, soepelheid en gemak. Het leven is hierdoor vertraagd, teruggebracht tot de essentie: de ochtend, een boek, een voorstelling, een gesprek en de nabijheid van mijn geliefde vrouw Hellie.”

Toch probeert hij zoveel mogelijk in beweging te blijven.

„Ik probeer in beweging te blijven. Twee keer per week ga ik naar de fitness. Niet omdat ik nog spieren wil kweken, maar om niet helemaal te verstijven. Ik word ’s ochtends om zes uur wakker en dan ben ik blij, want de ochtend is het mooiste moment van de dag.”

Over zijn eigen levenseinde heeft Martin inmiddels een duidelijke beslissing genomen. „Ik lees veel, ga naar de bioscoop en naar voorstellingen. Het is accepteren. Ik heb ook aangegeven: niet reanimeren. Het is mooi geweest.”

‘Ik benoem mezelf moegestreden’

Martin doet overdag niet heel veel meer. Daar probeert hij zich bij neer te leggen, hoe moeilijk dat soms ook is.

„Ik benoem mezelf moegestreden. Niet uit dramatiek, maar uit helder inzicht. Ik doe niet veel meer overdag. Ik klaag niet, maar constateer en heb de balans opgemaakt van een fantastisch leven dat voluit geleefd is en nu langzaam in rustiger vaarwater terechtkomt. Het leven wordt overigens niet minder betekenisvol wanneer het stiller wordt.”

Zorgen om zijn vrouw Hellie

Martin is al 53 jaar samen met Hellie. Zij is inmiddels 81 en heeft MCI, een milde cognitieve stoornis.

Vooral later op de dag merkt het stel daar de gevolgen van. „Hellie is 81 en heeft MCI (milde cognitieve stoornis, red.). Dat is een uitdaging. ’s Morgens is ze fit, maar naarmate de dag vordert, wordt het lastiger. Het is een samenwerkingsverband van twee dingen: mijn ongeduld en haar narigheid als ze zich opfokt. Dat maakt het ingewikkeld.”

Ondanks alles blijven ze elkaar steunen. „Maar we steunen elkaar. Dat is wat er na zoveel jaren overblijft: niet alleen romantiek, maar trouw, zorg en een soort vanzelfsprekend verbond. Mijn grootste angst is niet mijn eigen dood, maar dat zij wegvalt. Ik moet er niet aan denken. We doen ons best om het goed te houden. We wonen in een flat, de buren zijn geweldig en we redden ons.”

Trots op zijn kinderen

Hellie bracht Sascha en Serge mee in Martins leven. Hoewel hij vroeger geen kinderen wilde, veranderde dat.

„Sascha en Serge waren welkom, ondanks dat ik altijd gezegd heb nooit kinderen te willen. Ik vond het lifters die nooit uitstappen. Ze hebben m’n achternaam aangenomen. Dat vind ik mooi. Het geeft me het gevoel dat ik het vaderschap naar wens gepresteerd heb. Bovendien heeft Sas de Martin Gaus Academie grootgemaakt en bouwde Serge zelfstandig een geweldige geleidehondenschool op.”

Uitvaart al geregeld

Martin probeert tegenwoordig vooral bij de dag te leven. Af en toe geeft hij nog een lezing. „Ik leef bij de dag. Wat overblijft, is eenvoud. Ik weet dat ik langzaamaan niet meer weet wat ik weet, totdat ik het vertel. Af en toe geef ik nog lezingen. Ik vind het nog steeds leuk om dingen te delen met mensen die daar iets aan hebben. Zolang dat kan, is het goed.”

Ook over zijn overlijden heeft hij nagedacht. Zijn uitvaart is al helemaal vastgelegd.

„Ik weet dat ik niet het eeuwige leven heb. Daarom heb ik mijn uitvaart vastgelegd. Het geeft rust om te weten dat het straks duidelijk is wat er moet gebeuren. Mijn dochter Sacha kent elke wens, elke keuze en elk detail. Ik wil dat mijn naasten, familie en vrienden later alleen hoeven te rouwen, niet te organiseren.”

Voor Martin voelt dat niet zwaar. Hij ziet het juist als iets wat hij nog voor zijn familie kan doen.

„Het is mijn laatste vorm van verantwoordelijkheid, iets wat ik mijn hele leven heb gedragen. Zelfs nu het einde dichterbij komt, wil ik hen ontlasten. Dat voelt niet zwaar, maar juist liefdevol.”

Scroll naar boven